على رفيعى
139
تاريخ زندگانى امام صادق (ع) (فارسى)
ابهام قرار دارد . زندگى پرماجرا وسراسر مبارزه آن حضرت ، نه درتاريخ و نه درگفتار محدثان و شرح حال نويسان ، هرگز به شكل مرتب و پيوسته منعكس نگشته و زمان و خصوصيات كمى و كيفى بيشتر حوادث آن تعيين نگرديده است . پژوهشگر بايد با تكيه بر سخنان و روايات پراكنده ، شواهد و قراين تاريخى و ملاحظه جريانهاى كلّى زمان ، ومقايسهء هر روايت با اطلاعاتى كه درباره اشخاص يا حوادث ياد شده درآن ، از منابع ديگر مىتوان به دست آورد ، زمان ومكان و خصوصيات حادثه را كشف كند . طبيعت كار پنهانى - در صورتى كه با اصول درست پنهانكارى همراه باشد - اين است كه همواره پوشيده بماند ، چه در زمان وقوع حادثه و چه پس از آن ، چرا كه راز دارى و پنهانكارى صاحبانش نمىگذارد پاى نامحرمى بدانجا برسد . هرگاه آن كار به ثمر برسد و گردانندگان و عاملانش بتوانند قدرت را در دست گيرند . خود ، اسرار و دقايق كار خويش را بر ملا خواهند كرد ؛ چنان كه بسيارى از ريزهكاريها ، فرمانهاى خصوصى وتماسهاى محرمانهء عباسيان با پيروان و نيروهاى تشكيلاتشان در دوران مبارزه ، پس از به قدرت رسيدن آنان بازگوشد و درتاريخ ثبت گشت . بدون شك اگر نهضت جعفرى نيز به ثمر مىرسيد و قدرت و حكومت دراختيار امام صادق ( ع ) قرار مىگرفت ، امروز از همه رازهاى سربه مهر دعوت علوى و تشكيلات همه جا گستر و بسيار محرمانهء آن درآن روز ، مطلع مىشديم و هم اكنون تاريخى روشن و گويا نسبت به همهء ابعاد زندگى آن حضرت در پيش رو داشتيم . « 1 »
--> ( 1 ) - برگرفته شده از پيشواى صادق ( ع ) ، ص 64 - 65 .